Jak to działa, czyli co porusza samochód?

redakcja autoflesz. pl | Źródło: Maja Górska, ConTrust | 2010-10-25 23:08

---

Minęły 134 lata od kiedy Nikolaus Otto skonstruował pierwszy, czterosuwowy silnik spalinowy. W tym czasie nastąpił intensywny rozwój motoryzacji, podczas którego samochodowe jednostki napędowe były modyfikowane i doskonalone. Wystarczy, że wspomnimy o rewolucyjnym common rair, wtrysku bezpośrednim czy hicie ostatnich kilku lat MultiAir Fiata.

Równolegle z ich przemianami prowadzono prace nad środkami smarnymi. Dziś dysponujemy wysoce zaawansowanymi technologicznie silnikami i preparatami do ich ochrony. Na czym jednak polega taka ochrona i dlaczego olej jest niezbędny do prawidłowej pracy auta?

Już od ponad wieku trwają nieustanne prace nad modernizacją silników samochodowych. Intensywne wysiłki inżynierów na całym świecie doprowadziły do momentu, w którym dysponujemy zróżnicowanymi typami jednostek napędzających szeroką gamę pojazdów. Ze względu na rodzaj zapłonu wyróżniamy dwa typy silników: benzynowy, zwany także iskrowym i o zapłonie samoczynnym tj. Diesel.

Trochę teorii o tym co pod maską

Silniki o zapłonie iskrowym zwane również benzynowymi, niskoprężnymi lub silnikami Otto, to najpopularniejsze i najczęściej stosowane przez współczesnych producentów samochodów jednostki napędowe. Zapłon napędów cieplnych spalinowych o spalaniu wewnętrznym inicjowany jest przez iskrę wywołaną impulsem elektrycznym na świecy zapłonowej. Jako paliwo stosuje się w nich benzynę i paliwa gazowe.

Reklama

Do podstawowych zalet silników benzynowych należy zaliczyć wysoką kulturę pracy, niski poziom hałasu oraz niewygórowane (w porównaniu z Dieslem) koszty serwisu. Wśród wad można wyróżnić niewielki moment obrotowy, a więc słabą elastyczność oraz wysokie zużycie paliwa.

Silniki o zapłonie samoczynnym, to nieco bardziej skomplikowane jednostki napędowe. Nazywane również wysokoprężnymi lub Diesla, jako paliwo potrzebują oleju napędowego (lub jego odmian). Tutaj w fazie ssania do komory spalania dostarczane jest jedynie powietrze. Następnie wraz ze wzrostem ciśnienia podczas sprężania gwałtownie rośnie jego temperatura, zwykle do około 700 °C. Dopiero wtedy wtryskiwane jest paliwo, które w atmosferze gorącego, sprężonego powietrza, zapala się samoczynnie.

Diesel pod specjalnym nadzorem

Nowoczesne silniki Diesla mają świetną elastyczność, dużą moc i są oszczędne. Mają jednak także wady - są droższe ok. 15-20 proc. od benzynowego odpowiednika, znacznie droższe w serwisowaniu, są wrażliwe na jakość paliwa. Dodatkowo podlegają szczególnym obostrzeniom prawnym ze względu na większą emisję do atmosfery szkodliwych substancji (sadzy).

Wprowadzona przez Unię Europejską norma obniżenia emisji szkodliwych zanieczyszczeń, która aktualnie nakazuje ograniczenie emisji spalin do poziomu EURO 5 (od stycznia 2011 roku), wymogła na koncernach samochodowych zmiany konstrukcyjne poprzez zastosowanie filtra cząstek stałych DPF lub FAP. Filtry te wymagają specjalnych nowoczesnych, niskopopiołowych olejów wyprodukowanych w technologii "low SAPS"

- W olejach typu "low SAPS", takich jak Shell Helix Ultra 5W-30, jako dodatki uszlachetniające stosuje się związki chemiczne, które nie tworzą popiołów w procesie spalania, dzięki czemu nie powodują niszczenia filtrów przez blokowanie kanałów, a jednocześnie zapewnią zabezpieczenie współpracujących części i długie przebiegi między wymianami" - tłumaczy dr Andrzej Tippe, ekspert Shell Helix

Po co silnikowi olej?

Właściwości oleju mają wpływ nie tylko na trwałość, ale również kulturę pracy silnika i zużycie paliwa. Układ napędowy samochodu składa się z dziesiątek poruszających się elementów, a każdy z nich narażony jest na działanie ogromnych sił i wysokich temperatur. Warstwa oleju między poszczególnymi częściami układu napędowego (węzły tarcia) powinna być na tyle "gruba", aby przy wysokich obciążeniach nie dochodziło do tarcia między nimi.

- Ważnym czynnikiem bezproblemowej pracy silnika jest także smarowanie w niskich temperaturach. W tzw. węzłach tarcia olej powinien pozostawić przez noc cieniutką warstwę filmu olejowego - przekonuje Piotr Kozioł, mechanik samochodowy, Yama Osielsko

Bez odpowiedniego smarowania oraz oddzielenia metalowych części, które zapewnia olej, doszłoby do szybkiego zatarcia silnika. Kolejną ważną funkcją oleju jest jego działanie jako czynnika odprowadzającego ciepło, które powstaje w wyniku spalania paliwa i tarcia części konstrukcji. Jego rolą jest również utrzymanie silnika w czystości, a to dlatego, że pracujący w układzie olej ulega procesom utleniania, starzenia i destrukcji mechanicznej.

Produkty tych reakcji tworzą szlamy, nagary i laki, które zmieniają własności fizyko-chemiczne oleju. Od wyboru odpowiedniego oleju zależy sprawność i niezawodność naszego samochodu.

Reklama

- Nie można również zapominać o terminowej wymianie oleju i pilnowaniu, żeby poziom był odpowiedni. Nieprzestrzeganie tych zasad może doprowadzić do poważnej awarii silnika. Przy wymianie oleju trzeba zawsze założyć nowy filtr. W przeciwnym razie wszystkie zanieczyszczenia ze starego filtra dostaną się do czystego oleju - podkreśla dr Tippe

Nowe technologie wymagają od właścicieli samochodów właściwej dbałości o wszystkie podzespoły. Prawidłowo dobrany olej silnikowy nie tylko smaruje i zabezpiecza elementy jednostki napędowej zapewniając tym samym długi okres eksploatacji, ale również uszczelnia silnik, chroni go przed korozją i utrzymuje w czystości oraz ma zdolność tłumienia drgań. Zatem niezależnie od rodzaju motoru, jaki napędza nasz samochód, należy dbać o jego właściwe zabezpieczenie, by cieszyć się pracą zdrowego silnika.

Od redakcji: Shell jest liderem produkcji i sprzedaży markowych środków smarnych z 13 proc. udziałem w światowym rynku. Oferowane produkty oraz najnowocześniejsza technologia i wieloletnie doświadczenie pomogły Shell stać się marką preferowaną przez Klientów na całym świecie.

W Polsce wiele serwisów autoryzowanych (Nissan, Mercedes, Seat, Suzuki, Volkswagen) stosuje środki smarne tego producenta, jako pierwsze zalanie w okresie gwarancyjnym.

---