ks. bp Jan Tyrawa - cz?owiek nie znaj?cy prawdy nie jest wolny

rozmawia?: Krzysztof Golec | 2007-12-22 10:37

---

Nadchodz?ce ?wi?ta Bo?ego Narodzenia s? okresem szczególnym w ?yciu Ko?cio?a i ka?dej polskiej rodziny. To tak?e dobry okres, aby sk?oni? si? ku refleksji na temat prawdy i d??enia do prawdziwej m?dro?ci. Nie tylko z tej okazji, o rozmow? poprosili?my ks. bp Jana Tyraw?, Ordynariusza Diecezji Bydgoskiej.

Ksi??e Biskupie, diecezja bydgoska jest najm?odsz? w Polsce. Czy ?atwo by?o porzuci? malownicze okolice Dolnego ?l?ska i przyj?? obowi?zki ordynariusza Grodu nad Brd??

Taka by?a wola papie?a Jana Paw?a II, z ni? si? nie dyskutuje. Urodzi?em si? w Boguszowie-Gorcach k.Wa?brzycha a s?u?enie Bogu jest misj?, ona nie wybiera miejsc atrakcyjniejszych czy bogatszych kulturowo. Wsz?dzie trzeba pracowa? i podejmowa? trudne wyzwania.

No w?a?nie, chcia?em nawi?za? do Zjednoczonej Europy. Czy grozi nam kryzys kultury europejskiej?

Wszystko na to wskazuje. Europa odchodzi dzi? od tych warto?ci i tej wizji filozoficznej, na której zosta?a zbudowana. Chodzi o poj?cie osoby ludzkiej, jej godno?ci, filozofi? rodziny, pracy, pa?stwa, prawa, wychowania i wiele innych rzeczy. To wszystko jest dzi? przewracane.

Odpowied? zaj??aby pewnie kilka wyk?adów w Wy?szym Seminarium Duchownym, dlatego przejdziemy krótsz? drog?.

Z pracy swojej cz?owiek ma po?ywa? chleb codzienny i poprzez ni? ma si? przyczynia? do ci?g?ego rozwoju nauki i techniki, a zw?aszcza do nieustannego podnoszenia poziomu kulturalnego i moralnego spo?ecze?stwa, w którym ?yje jako cz?onek braterskiej wspólnoty. Cz?owiek jest powo?any do pracy, ta zale?no?? wyró?nia go przecie? w?ród reszty stworze?.

A jaka w tym przypadku jest rola elit politycznych, je?li w ogóle s?. Jak dotrze? do prawdy?

Ka?dy powinien sobie sam odpowiedzie? na takie pytanie. Dlatego warto w tym miejscu przypomnie? najwa?niejsze tre?ci z encykliki JP II "Fides et ratio" i ponownie spyta? "Kim jest cz?owiek, jaki jest cel i sens ?ycia". Niektórym zajmuje to ca?e ?ycie, inni przyjmuj? gotow? "papk? medialn?". Sens ?ycia to umiej?tno?? "zobaczenia" swojego ?ycia "od pocz?tku do ko?ca".

Sam Bóg zaszczepi? w ludzkim sercu pragnienie poznania prawdy, którego ostatecznym celem jest poznanie Jego samego, aby cz?owiek poznaj?c Go i mi?uj?c móg? dotrze? tak?e do pe?nej prawdy o sobie.

Zarówno w dziejach Wschodu, jak i Zachodu mo?na dostrzec, ?e cz?owiek w ci?gu stuleci przeby? pewn? drog?, która prowadzi?a go stopniowo do spotkania z prawd? i do zmierzenia si? z ni?. Im bardziej cz?owiek poznaje rzeczywisto?? i ?wiat, tym lepiej zna siebie jako istot? jedyn? w swoim rodzaju. Zarazem coraz bardziej nagl?ce staje si? dla niego pytanie o sens rzeczy i jego w?asnego istnienia. Wszystko, co jawi si? jako przedmiot naszego poznania, staje si? tym samym cz??ci? naszego ?ycia.

Wi?kszo?? ludzi przyzwyczai?a si? do gotowych rozwi?za? i odpowiedzi jak w systemie dwójkowym "tak/nie". Ale to zbyt proste w naszym, jak?e skomplikowanym i ciekawym pod wzgl?dem warto?ci, ?wiecie. Cz?owiek nie znaj?cy prawdy nie jest wolny. Cz?owiek, który nie zna prawdy staje si? niewolnikiem w?asnej pró?no?ci, egoizmu, niewiedzy, zmieniaj?cej si? mody. Dlatego do prawdy warto dochodzi? samemu, nawet ca?e ?ycie.

Goethe powiedzia?, ?e je?li kto? nie wierzy we w?asny rozwój, na zawsze pozostanie tylko szarym przechodniem.

Czy w Polsce jest mo?liwe kreowanie w?asnego wizerunku?

Oczywi?cie, zawsze trzeba my?le? pozytywnie. W tym kontek?cie ciekawie wygl?da teoria pozytywnego kryzysu opisana przez wybitnego psychologa Kazimierza D?browskiego. To on dok?adnie scharakteryzowa? poziomy rozwoju. W swoich pracach rozwija? tez? o "dezintegracji pozytywnej" i wskazywa? na trzy poziomy: integracja pierwotna, dezintegracja i integracja wtórna.

Niestety w Polsce o nim zapomniano. A ju? Norwid pisa?, i? aby Polak móg? by? doceniony w naszym kraju, musi najpierw zosta? zauwa?ony na Zachodzie.

Ekscelencjo, zmie?my nieco temat i porozmawiajmy o fundamentach chrze?cija?stwa w kontek?cie trudnych dylematów ?yciowych. Jakie jest stanowisko Ko?cio?a w kwestii przeszczepu narz?dów i eksperymentów klonowania?

Niezmienne. Transplantacja jest czym? dobrym, dawca ratuje przecie? ?ycie drugiego cz?owieka, o ile dokonuje si? pod pewnymi warunkami, gdzie najwa?niejsz? spraw? jest stwierdzenie ?mierci mózgu.

Ko?ció? katolicki jest jednak przeciwny klonowaniu cz?owieka, zarówno reprodukcyjnemu jak i terapeutycznemu (komórki od klonowanych embrionów ludzkich). O ile w pierwszym wypadku sprawa jest oczywista i stanowisko Ko?cio?a podziela wi?kszo?? krajów oraz instytucji mi?dzynarodowych, o tyle kwestia klonowania terapeutycznego jest bardziej kontrowersyjna.

W?ród przemian demograficznych jakie dokonuj? si? w najbardziej rozwini?tych krajach ?wiata coraz cz??ciej odnotowywany jest fakt swoistej rewolucji prokreacyjnej. Z jednej strony w wielu pa?stwach obserwuje si? spadek przyrostu naturalnego, poprzez rozpowszechnienie aborcji i antykoncepcji. Z drugiej jednak strony, mo?na us?ysze? g?osy rodziców, którzy pomimo ch?ci posiadania dzieci, mie? ich nie mog?. Wspó?czesna biomedycyna zaproponowa?a sztuczne zap?odnienie "in vitro". Jakie jest zdanie Ko?cio?a?

Nie do przyj?cia z etycznego punktu widzenia. Poniewa? cz?owiek jest obrazem Boga, to równie? mi?o?? ludzka musi stanowi? odzwierciedlenie Bo?ej mi?o?ci. Prokreacja ludzka b?d?c odzwierciedleniem stwórczej mocy i mi?o?ci Boga nie mo?e by? sprowadzana jedynie do poziomu medycznego eksperymentu. Dziecko pocz?te jest osob? i dlatego domaga si? naturalnego sposobu prokreacji, czyli w pe?nym wymiarze osobowym, w mi?o?ci.

Laboratoria medyczne i prywatne kliniki wykonuj?ce zabiegi sztucznego zap?odnienia nie mog? zast?pi? ca?ego bogactwa duchowego naturalnej prokreacji.

Nie jest to jednak najwa?niejsze. Najwa?niejsze jest to, ?e przy tej okazji niszczy si? ile? zap?odnionych embrionów ludzkich, jak w metodzie FIVET - (Fertilization In Vitro and Embryo Transfer).

I tu rodzi si? pytanie, kim jest cz?owiek i jego godno??, ?e mo?na go traktowa? jak przedmiot, rzecz, ?rodek do celu. S? to problemy, które wi??? si? z problemami aborcji, eutanazji: m.in. z uprzedmiotowieniem cz?owieka. S? przecie? jeszcze inne rozwi?zania np. adopcja. (wi?cej: Artur J. Katolo, www.kosciol.pl ).

Powiem wprost: nie lubi? porusza? tych problemów w czasie wywiadów, bowiem wywiad jest zawsze du?ym skrótem my?li i wi?cej rodzi dalszych pyta? ni? daje odpowiedzi.

Wiem, i? jedn? z pasji Ksi?dza Biskupa jest technika, szczególnie motoryzacja i informatyka. Korci mnie, aby zada? do?? banalne pytanie. Jakim samochodem je?dzi Ordynariusz Diecezji Bydgoskiej?

Istotnie, moja s?abo?? do techniki i motoryzacji sprawia cz?sto k?opoty medialne. Dlatego wyja?niam przy okazji, je?d?? kilkuletnim Audi A6 3.0 TDI. To bardzo dobry model, ju? nie na pompowtryskiwaczach tylko zasilany wtryskiem common rail. Je?li dodam, i? spala zalewie 8,5 litra oleju nap?dowego, przy niewygórowanej cenie zakupu, to wybór jest oczywisty.

Czy Audi jest jedyn? akceptowan? mark? przez Ksi?dza Biskupa?

Nie. Wcze?niej je?dzi?em niemal 7-letni? Toyot? Coroll?. Nakr?ci?a bezawaryjnie ponad 210 tys. km. Jednak teraz przyby?o obowi?zków, bardzo du?o podró?uj?, nawet 30-35 tys. km rocznie i A6 jest bardzo odpowiednie. Poza tym, to takie zgrabne auto. Oczywi?cie wchodz? nowe technologie samochodów hybrydowych, które zapewne s? bardziej oszcz?dne, ale ile kosztuj??

Kto kieruje limuzyn? Ordynariusza Diecezji Bydgoskiej. Jak reaguj? policjanci w przypadku przekroczenia pr?dko?ci?

Spodziewa?em si? tego pytania. Musz? przyzna?, i? sam uwielbiam zasi??? na lewym fotelu, w sprawach s?u?bowych wyr?cza mnie etatowy kierowca. On te? obs?uguje, naprawia i konserwuje s?u?bow? limuzyn?.

Je?li chodzi o drug? cz???, to nie przyznaj? si?, kim jestem. Ostatecznie chyba wiem, gdzie mo?na jecha? szybciej, a tak?e od czego jest solidarno?? w?ród kierowców.

Dzi?kuj? za rozmow?.

Rozmawia?: Krzysztof Golec

ks. bp Jan Tyrawa - dr teologii, członek Episkopatu Polski ds. środków społecznego przekazu, od marca 2004 roku biskup Diecezji Bydgoskiej, wykładowca w Wyższym Seminarium Duchownym w Bydgoszczy, pasjonuje się komputerami i motoryzacją. Jako pierwszy w Episkopacie Polski posługuje się podpisem elektronicznym.

---